Alergolog w Opolu lek. med. Zbigniew Kurzyca, alergia, poradnia, astma, pediatra, alergolog, opole, alergie, poradnia alergologiczna, lekarz

ANKIETA

W tej chwili nie prowadzimy żadnej sondy

ALERGENY KONTAKTOWE

1.Chrom - jeden z najczęściej uczulających metali
Substancja do testów: dwuchromian potasu 0,5% roztwór wazelinowy
Występuje w cemencie, barwnikach tekstylnych, produktach garbarskich, konserwantach drewna, stopach
metalurgicznych, zapałkach bezpiecznych, fotografii, galwanizacji, środkach antykorozyjnych, rytownictwie i litografii,ceramice, przemyśle samochodowym, przemyśle RTV, kopiarkach, tatuażach, barwnikach cieni do powiek i maskar(tlenek chromu), ocenie jakości mleka, spawaniu, pastach do podłóg, pastach do butów, farbach, klejach, barwnikach,detergentach itp. Może powodować wyprysk powietrznopochodny.

2.Parafenylenodwuamina - najczęściej uczulający, szeroko stosowany barwnik farb do włosów
Substancja do testów: 4-fenylenodwuamina 1,0% roztwór wazelinowy
Synonimy: p-fenylenodwuamina, 4-fenylenodwuamina, parafenylenodiamina, p-fenylenodiamina, 4-fenylenodiamina.
Pierwotny półprodukt trwałych farb do włosów i futer. Parafenylenodwuamina (PPD) stosowana jest także w
wywoływaczach fotograficznych, litografii, fotokopiowaniu, olejach, smarach, benzynie oraz jako przeciwutleniacz/przyspieszacz w przemyśle gumowym i plastikowym. Chlorowodorek parafenylodwuaminy używany jest jako odczynnik w analizach krwi. Może powodować wyprysk powietrznopochodny. Może powodować wykwity skórne przypominające rumień wielopostaciowy. Reakcje krzyżowe: Parabeny, PABA, związki zaliczane do para grupy.

3.Mieszanka tiuramów - najczęściej uczulające dodatki do gumy
W skład mieszanki wchodzą 4 hapteny:
● dwusiarczek dipentametylenotiuramu (D-019)
● siarczek tetrametylotiuramu (T-006)
● dwusiarczek tetrametylotiuramu (T-005)
● dwusiarczek tetraetylotiuramu (T-002)
w stężeniu po 0,25% każdy - łącznie 1% roztwór wazelinowy.
Mieszanka substancji dodawanych do gumy w celu zapobieżenia jej degradacji i poprawy właściwości użytkowych.Substancje z tej grupy mogą być dodawane do takich produktów, jak rękawice, kable, opony, elastyczne elementy konstrukcyjne, uchwyty. Niektóre tiuramy są również stosowane jako środki antykorozyjne oraz impregnaty owadobójcze do nasion.

4.Neomycyna - jeden z najczęściej uczulających antybiotyków
Substancja do testów: siarczan neomycyny 20,0% roztwór wazelinowy. 
Neomycyna jest antybiotykiem skutecznym wobec większości bakterii powodujących zakażenia skóry, oczu i ucha zewnętrznego. Z powodu działania toksycznego na nerki oraz ucho wewnętrzne, nie podaje się jej doustnie, ani w sytuacjach zwiększonej absorpcji do organizmu. Antybiotyk o szerokim spektrum, wykorzystywany w kremach, pudrach, maściach, kroplach do oczu i uszu. Ponadto stosowany systemowo w weterynarii jako antybiotyk ogólny oraz czynnik przyspieszający wzrost masy zwierząt. Reakcje krzyżowe: streptomycyna, gentamycyna, framycetyna, dihydrostreptomycyna, kanamycyna, spektynomycyna, tobramycyna, paromomycyna, butyrozyna, bacytracyna

5.Kobalt - jeden z najczęściej uczulających metali
Substancja do testów: sześciouwodniony chlorek kobaltu 1% roztwór wazelinowy
Składnik farb do szkła i porcelany. Stosowany jako środek przyspieszający wysychanie farb. W stopach metali (np.dentystycznych itp.). Może powodować wykwity skórne przypominające rumień wielopostaciowy. Może powodować wyprysk powietrznopochodny.

6.Mieszanka kain III obejmuje następujące środki znieczulenia miejscowego:
Benzokaina (anestezyna) 5%
Dibukaina (cynchokaina) 2,5%
Tetrakaina (ametokaina) 2,5%
Synonimy oraz nazwy w innych językach: Benzocaine; Dibucaine; Tetracaine; Benzocainum; Anestezyna; Anaesthesinum; 2-butoxy-N-[2-(diethylamino)ethyl]quinoline-4-carboxamide, 2-(dimethylamino)ethyl 4-(butylamino)benzoate, Ethyl 4-aminobenzoate, Amethocaine, Orajel, Anbesol, Pontocaine.
Mieszanka ta obejmuje najczęściej uczulające leki znieczulenia miejscowego i oprócz benzokainy (anestezyny), składa się także z dibukainy (cynchokainy) i tetrakainy (ametokainy). Substancje te występują w preparatach do znieczulenia miejscowego, kremach na oparzenia i hemoroidy, czopkach, środkach do leczenia chorób jamy ustnej i dziąseł, aerozolach i tabletkach na ból gardła, lekach ściągających, a także w środkach hamujących apetyt

7. Nikiel - jeden z najczęściej uczulających metali
Substancja do testów: sześciowodzian siarczanu niklu 5% roztwór wazelinowy
Metaliczny nikiel to powszechny hapten obecny w wielu stopach żelaza, pokryciach galwanicznych metali, kolczykach, zegarkach, guzikach, suwakach, pierścionkach, narzędziach, instrumentach, bateriach, częściach maszyn, używanych roztworach płynów obróbkowych (chłodziwa), monetach, barwnikach, protezach dentystycznych, płytkach ortopedycznych, kluczach, nożyczkach, brzytwach i maszynkach do golenia, oprawkach do okularów, naczyniach kuchennych itp. Może powodować wykwity skórne przypominające rumień wielopostaciowy. Może powodować wyprysk powietrznopochodny.

8.Hydroksyetylometakrylan (HEMA) - jeden z najczęściej uczulających akrylanów
Hydroksyetylometakrylan, 2-hydroksyetylometakrylan (HEMA) to monomer metakrylowy występujący w klejach, lakierach, materiałach dentystycznych, sztucznych paznokciach (paznokcie żelowe, paznokcie hybrydowe), soczewkach kontaktowych oraz tuszach światłoutwardzalnych. Hydroksyetylometakrylan jest także składnikiem wyrobów medycznych.
Hydroksyetylometakrylan w kosmetykach:2-hydroksyetylometakrylan i jego kompleksy dodawane są do kosmetyków głównie ze względu na funkcję wiążącą, a także kondycjonującą, antystatyczną oraz tworzenie filmu i wspomaganie układania włosów.
Na poniższej liście podano nazwy 2-hydroksyetylometakrylanu oraz jego pochodnych stosowanych w produkcji kosmetyków zgodnie z nomenklaturą INCI (International Nomenclature of Cosmetic Ingredients - ujednolicone, międzynarodowe nazwy składników kosmetyków). Informacje o składzie podawane są na opakowaniach kosmetyków według nomenklatury INCI.
INCI*: POLYHYDROXYETHYLMETHACRYLATE
INCI: BIS-HEMA POLY(HEXAMETHYLENE/ETHYLENE CARBONATE)/IPDI COPOLYMER
INCI: BIS-POLY(1,4-BUTANEDIOL)-9/TMDI/IPDI COPOLYMER
INCI: DIMETHYLAMINOETHYLMETHACRYLATE/HEMA/LAURYL METHACRYLATE COPOLYMER
INCI: ETHALKONIUM CHLORIDE ACRYLATE/HEMA/STYRENE COPOLYMER
INCI: POLYQUATERNIUM-84
INCI: POLYQUATERNIUM-85
INCI: POLYQUATERNIUM-104
*INCI: International Nomenclature of Cosmetic Ingredients - ujednolicone, międzynarodowe nazwy składników kosmetyków. W takiej postaci nazwa substancji występuje w opisie składu kosmetyku.
Hydroksyetylometakrylan w wyrobach medycznych:Następujące wyroby medyczne dostępne na polskim rynku zawierają 2-hydroksyetylometakrylan (HEMA):
UniGel Apotex™ (żel)
UniGel Kids™ (żel)
UniGel Pierwsza Pomoc™ (żel + opatrunek)
UniGel Apotex Procto™ (czopki)
Synonimy oraz nazwy w innych językach: Metakrylan 2-hydroksyetylu; Hydroxyethylmethacrylate; HEMA; 2-Propenoic acid; Glycol Methacrylate; 2-methyl- glycol monomethacrylate, 2-hydroxyethyl ester; GMA, 2-(Methacryloyloxy)ethanol, Mhoromer®; Beta-Hydroxyethyl Methacrylate; Heme-A; Ethylene glycol methacrylate; Bis-HEMA poly(hexamethylene/ethylene carbonate)/IPDI copolymer; Bis-poly(1,4-butanediol)-9/TMDI/IPDI copolymer; Dimethylaminoethylmethacrylate/HEMA/lauryl methacrylate copolymer; Ethalkonium chloride acrylate/HEMA/styrene copolymer; Polyhydroxyethylmethacrylate; Polyquaternium-84; Polyquaternium-85; Polyquaternium-104; CAS# 25249-16-5; CAS# 46830-22-2.
Reakcje krzyżowe i współuczulenia: ze względu na podobieństwo strukturalne, u osób uczulonych na hydroksyetylometakrylan (HEMA) może współwystępować alergia krzyżowa na inne związki z grupy akrylanów i metakrylanów. 
Reakcja krzyżowa to reakcja alergiczna na substancje o budowie chemicznej zbliżonej do substancji pierwotnie uczulającej. Współuczulenie to potwierdzone epidemiologiczne częstsze jednoczesne występowanie alergii na określone substancje mimo braku dostrzegalnych podobieństw w ich strukturze chemicznej. Reakcje krzyżowe i współuczulenia nie występują u każdego uczulonego, jednak takie ryzyko zawsze należy brać pod uwagę.

9. Kalafonia - Uczulająca żywica z drzew iglastych
Substancja do testów: 20% roztwór wazelinowy
Żółta żywica używana do produkcji lakierów, tuszów drukarskich, papierów, topników do lutowania, płynów obróbkowych (chłodziw), lepiszczy i substancji klejących, powlekających, wosków, kosmetyków (tusze do rzęs, róż, cienie do powiek), leków miejscowych, kalafonii do instrumentów smyczkowych, substancja ułatwiająca chwytanie przyrządów sportowych, zmywacz olejku sosnowego. Składnik materiałów dentystycznych używanych w protetyce (odciski zębów). Może powodować wyprysk powietrznopochodny. Reakcje krzyżowe: Balsam peruwiański, alkohol dihydroabietylowy, smoła drzewna (dziegieć drzewny).

9.Parabeny - grupa uczulających konserwantów
W skład mieszanki wchodzą 4 hapteny:
● Butyloparaben (B-020)
● Etyloparaben (E-010)
● Metyloparaben (M-012)
● Propyloparaben (P-020)
w stężeniu po 4% każdy - łącznie 16% roztwór wazelinowy.
Mieszanka konserwantów często występujących w kosmetykach, kremach farmaceutycznych, mydłach płynnych, środkach antykoncepcyjnych, balsamach do włosów, tuszach do rzęs, mazidłach, roztworach fluoru, szamponach, kroplach do uszu, oczu i nosa, aerozolach do nosa itd.

11. Siarczan gentamycyny.  Gentamycyna - jeden z najczęściej uczulających antybiotyków

12. Alkohol lanoliny (alkohol wełny) - uczulające składniki kosmetyków

Substancja do testów: alkohol lanoliny 30% roztwór wazelinowy
Synonim: lanolina. Różne typy alkoholi (alifatyczne, steroidowe, triterpenoidowe) obecne w lanolinie. Jako baza maści i kosmetyków. Reakcje krzyżowe: Euceryna, wosk Lanette.

13. Żywica epoksydowa, bisfenol A - uczulająca żywica syntetyczna
Substancja do testów: żywica epoksydowa 1,0% roztwór wazelinowy
Żywica, której podstawą są epichlorhydryna i bisfenol A. Wykorzystywana w klejach, powłokach powierzchniowych, izolacji elektrycznej, plastyfikatorach, stabilizatorach polimerowych, laminatach, farbach i tuszach, produktach PCV, materiałach wykończeniowych, rękawiczkach winylowych itp. Także w przemyśle budowlanym, mikroskopii elektronowej i rzeźbiarstwie. Oligomery mogą różnić się masą cząsteczkową, która wynosi od 340 daltonów w górę. Im wyższa masa cząsteczkowa, tym niższa zdolność uczulająca. Może powodować wykwity skórne przypominające rumień wielopostaciowy. Może powodować powietrznopochodne kontaktowe zapalenie skóry.

14. Myroxylon Pereirae żywica - Balsam peruwiański - uczulająca żywica naturalna
Substancja do testów: żywica Myroxylon Pereirae (balsam peruwiański) 25,0% roztwór wazelinowy
Żywica drzewa Myroxylon pereirae stosowana jako substancja zapachowa i smakowa w tytoniu, napojach, ciastkach, ciastach, winach, likierach, przyprawach itd. Substancja zapachowa i utrwalacz zapachu w produktach perfumeryjnych. Subtelny zapach balsamu peruwiańskiego powoduje, że jest on bardzo wszechstronnym surowcem perfumeryjnym, który może być dodawany do prawie każdego typu kompozycji zapachowej. Stosowany również do utwardzania mydła, w lekach miejscowych, materiałach stomatologicznych itd. Składa się z estrów kwasu cynamonowego i benzoesowego, waniliny, styracyny. Reakcje krzyżowe: kalafonia, balsam Tolu, związki cynamonowe, benzoesany, styraks, benzoina, balsam tygrysi, wosk pszczeli, aldehyd benzylowy, salicylan benzylu, alkohol koniferylowy, kumaryna, eugenol, izoeugenol, farnesol, propanidid, propolis, dietylostilbestrol. Może powodować wykwity skórne przypominające rumień
wielopostaciowy.

15. Merkaptobenzotiazol (MBT) - uczulający składnik gumy
Substancja do testów: 2-merkaptobenzotiazol 2,0% roztwór wazelinowy
Akcelerator, utwardzacz i peptyzator produktów z gum naturalnych oraz innych gum (buty, rękawiczki, fragmenty bielizny i ubrań, prezerwatywy, wkładki antykoncepcyjne, narzędzia medyczne, zabawki, dętki i opony, sprzęt do dializowania, stroje kąpielowe). Fungicyd. Inhibitor korozji w rozpuszczalnych chłodziwach obrabiarkowych i środkach przeciw zamarzaniu. Używany także w smarach, klejach, odczynnikach fotograficznych, produktach wykorzystywanych w weterynarii takich jak: pudry i aerozole na pchły i kleszcze.

16. Formaldehyd - aldehyd mrówkowy - uczulający konserwant i odczynnik chemiczny
Substancja do testów: aldehyd mrówkowy 2,0% roztwór wodny
Wykorzystywany w produkcji mocznika, melaminy fenolowej i żywic acetalowych. W produktach tekstylnych. Jako środek ściągający, dezynfekujący, konserwant kosmetyków, płynów obrabiarkowych, szamponów itp. Także jako antyperspirant w kosmetykach, środek przeciw pękaniu plastikowych materiałów dentystycznych, hamujący pocenie się, w produkcji płyt biurowych, środkach czystości, środkach wykorzystywanych w praniu chemicznym, klejach, produkcji wełny mineralnej, farbach i powłokach, w przemyśle papierniczym, żywicach fenolowych, papierach i płynach fotograficznych, lakierach, materiałach drukarskich, w leczeniu brodawek, balsamowaniu, w nawozach sztucznych, izolacjach, płytach wiórowych. Produkty uwalniające formaldehyd: Bakzid P, Biocide DS 5249, Bronopol, Dantoina MDMM, DMDM Hydantoina, Dowicil 200, Germal 115, Germal II, Grotan BK, Heksametylenotetraamina, KM 103, Paraformaldehyd, Parmetol K 50, mocznik polioksymetylenowy, Preventol D1, -D2, -D3. Może powodować wykwity skórne przypominające
rumień wielopostaciowy. Może powodować powietrznopochodne kontaktowe zapalenie skóry.

17. Mieszanka zapachowa I - mieszanka uczulających substancji perfumujących
W skład mieszanki wchodzi 8 haptenów:
● Alkohol cynamonowy (C-013)
● Aldehyd cynamonowy (C-014)
● Hydroksycitronellal (H-008)
● Amylocynamonowy aldehyd (A-014)
● Geraniol (G-001)
● Eugenol (E-016)
● Izoeugenol (I-002)
● Absolut mchu dębowego (O-001)
w stężeniu po 1%, łącznie 8% roztwór wazelinowy.
Mieszanka substancji zapachowych obecnych w perfumowanych wyrobach, często powodujące zapalenie skóry.

18. Pallad - jeden z najczęściej uczulających metali
Substancja do testów: chlorek palladu, 2% roztwór wazelinowy
Katalizator, składnik stopów jubilerskich (złoto palladowe). Obecny w stopach stomatologicznych oraz powlekanych elektrolitycznie częściach zegarków. Może reagować krzyżowo z niklem. W Polsce dodatnie odczyny na pallad stwierdza się w testach płatkowych u 17% osób z wypryskiem (Śpiewak 2010).

19.Quaternium 15 (chlorek 1-(3-chloroalilo)-3,5,7-triazo-1-azoniaadamantanu) -uczulający konserwant, uwalniacz formaldehydu
Substancja: chlorek 1-(3-chloroalilo)-3,5,7-triazo-1-azoniaadamantanu 1,0% roztwór wazelinowy
Konserwant uwalniający formaldehyd w kremach do rąk, balsamach, kremach do twarzy, szamponach, farbach
lateksowych, lekach miejscowych, lakierach, płynach obrabiarkowych, klejach, tuszach itp.

20. Propolis - Kit pszczeli - uczulający produkt naturalny
Substancja do testów: propolis, 10% roztwór wazelinowy
Żywiczna substancja pszczela. Wykorzystywana w bio-kosmetykach, kremach do twarzy, maściach, balsamach,
roztworach, lakierach, pastach do zębów, płynach do płukania jamy ustnej, tabletkach, gumach do żucia itp. Używana także jako wosk do skrzypiec. Zawiera aglikony flawonoidowe. Główną substancją uczulającą jest 1,1- dimetyloalliloester kwasu kawowego (LB-1). Propolis może powodować wyprysk powietrznopochodny. W polskich badaniach epidemiologicznych, uczulenie na propolis stwierdzono u 16,5% siedmioletnich dzieci z wypryskiem (Czarnobilska i wsp. 2010) oraz u 15% dorosłych zakwalifikowanych na testy płatkowe (Piętowska i wsp. 2008).

21. Metyloizotiazolinon+Metylochloroizotiazolinon - MI/MCI, Kathon CG - jeden z częściej uczulających konserwantów
Substancja do testów: Metyloizotiazolinon+Metylochloroizotiazolinon 0,01% roztwór wodny
Składnik biocydów zawierających Kathon, wykorzystywany jako konserwant w olejach i płynach chłodzących, mydłach, emulsjach lateksowych, przy produkcji papieru, w paliwach odrzutowych, badaniu jakości mleka, radiografii, tuszach drukarskich, chusteczkach odświeżających, detergentach, szamponach, odżywkach do włosów, żelach do ciała i włosów, płynach do kąpieli, kremach i balsamach do skóry, tuszach do rzęs itp. Kathon CG zawiera także metyloizotiazolinon i sole magnezu. Biocydy zawierające chlorometyloizotiazolinon: Acticide, Algucid CH 50, Amerstat 250, Euxyl K 100, Fennosan IT 21, Gr 856 Izolin, Grotan TK2, Kathon CG, Kathon 886MW, Kathon LX, Kathon WT, Mergal K7, Metatin GT, Mitco CC 31 L, Mitco CC 32 L, Special Mx 323, Parmetol DF 35,-Df 12, -A23, -K50, -K40, -DF 18, P3 Multan D, Piror P109. Może powodować wyprysk powietrznopochodny.

22. Budezonid - glikokortykosteryd z grupy strukturalnej B
Substancja do testów: budezonid 0,01% roztwór wazelinowy
Niefluorowy kortykosteroid wykorzystywany w preparatach do leczenia miejscowego oraz w leczeniu astmy i nieżytu nosa. Należy do grupy strukturalnej B kortykosteroidów (acetonid fluocynolonu, acetonid triamcynolonu, amcynonid, fluocynonid, triamcynolon). Dobry marker alergii na kortykosterydy. Reakcje krzyżowe: maślan hydrokortyzonu.

23. Tiksokortol - glikokortykosteryd z z grupy strukturalnej A
Substancja do testów: 21-piwalan tiksokortolu 0,1% roztwór wazelinowy
Miejscowy kortykosteryd należący do grupy strukturalnej A kortykosteroidów. Używany w aerozolach stosowanych w leczeniu nieżytów nosa. Dobry marker alergii kontaktowej na kortykosterydy grupy A (hydrokortyzon, prednizolon, octan prednizolonu, metyloprednizolon, octan metyloprednizolonu). Może powodować powietrznopochodne kontaktowe zapalenie skóry.
Substancja do testów: 21-piwalan tiksokortolu 0,1% roztwór wazelinowy
Miejscowy kortykosteryd należący do grupy strukturalnej A kortykosteroidów. Używany w aerozolach stosowanych w leczeniu nieżytów nosa. Dobry marker alergii kontaktowej na kortykosterydy grupy A (hydrokortyzon, prednizolon, octan prednizolonu, metyloprednizolon, octan metyloprednizolonu). Może powodować powietrznopochodne kontaktowe zapalenie skóry.

24.Wodoronadtlenki linalolu (0,5% waz.) Uczulający produkt degradacji linalolu (substancji zapachowej)
Linalol stanowi jedną z najczęściej stosowanych w przemyśle substancji zapachowych. Może występować w perfumach, kosmetykach oraz produktach chemii gospodarczej. Linalol jest nienasyconym alkoholem należącym do grupy terpenów, obecnych w roślinach kwiatowych i przyprawowych. W warunkach otoczenia a także na skórze linalol ulega samoistnej degradacji, której produktem są wodoronadtlenki linalolu, które są główną przyczyną uczuleń u ludzi. Dlatego aktualnie testy wykonuje się z wodoronadtlenkami linalolu, co znacząco poprawia wykrywalność alergii na linalol.
Linalol w kosmetykach
Linalol jest bardzo powszechnie stosowanym składnikiem zapachowym. Zawierają go liczne perfumy, dezodoranty, szampony, żele pod prysznic, płyny do kąpieli, kosmetyki do pielęgnacji ciała, środki czystości, proszki i płyny do prania i płukania tkanin oraz inne produkty.
INCI*: LINALOOL
*INCI: International Nomenclature of Cosmetic Ingredients - ujednolicone, międzynarodowe nazwy składników kosmetyków. W takiej postaci nazwa substancji występuje w opisie składu kosmetyku.
Linalol w olejkach eterycznych: kosmetyki określane jako "naturalne", "organiczne" oraz "ekologiczne" często zawierają olejki eteryczna. Linalol jest podstawowym składnikiem wielu popularnych olejków eterycznych:
olejek lawendy (INCI: Lavandula Angustifolia (Lavender) Oil) może zawierać 27-42% linalolu
olejek bergamotowy (INCI: Citrus Bergamia (Bergamot) Oil) może zawierać do 9% linalolu
olejek cytrynowy (INCI: Citrus limonum oil) może zawierać 0,1-18,2% linalolu
olejek grejpfrutowy biały (INCI: Citrus grandis (Grapefruit) Peel Oil) może zawierać 0,7-1,1% linalolu
olejek szałwii (INCI: Salvia Officinalis Oil) może zawierać do 1% linalolu
olejek mandarynki (INCI: Citrus Nobilis Peel Oil) może zawierać do 0,9% linalolu
olejek pomarańczowy (INCI: Citrus Sinensis Dulcis (Orange) Peel Oil) może zawierać do 0,8% linalolu
olejek drzewa różanego (INCI: Aniba Rosaeodora Wood Oil)
olejek jaśminu (INCI: Jasminum Officinale Oil)
olejek kanangowy, jagodlinowy (INCI: Cananga Odorata Oil)
Synonimy oraz nazwy w innych językach: Linalool; Hydroperoxides of Linalool; α-linalool; linalyl alcohol; linaloyl oxide; p-linalool; allo-ocimenol; 3,7-dimethyl-1,6-octadien-3-ol; CAS# 78-70-6; CAS# 126-91-0; CAS# 126-90-9.

25. Wodoronadtlenki limonenu (0,2% waz.) Uczulający produkt degradacji limonenu (substancji zapachowej)
Limonen (4-izopropenylo-1-metylocykloheksen) jest organicznym jednopierścieniowym monoterpenem o wzorze chemicznym C10H16. W temperaturze pokojowej jest bezbarwną cieczą o bardzo silnym aromacie cytrusowym. Cytryny oraz inne owoce cytrusowe zawierają w skórce znaczne ilości d-limonenu, któremu zawdzięczają swój charakterystyczny zapach. Dipenten to mieszanina d-limonenu i l-limonenu. Limonen stanowi jedną z najczęściej stosowanych w przemyśle substancji zapachowych - jest powszechnym składnikiem w kosmetykach i domowych środkach czystości (detergenty, proszki i płyny do mycia i prania, odświeżacze powietrza). Limonen może występować produktach spożywczych - jako składnik naturalny, zanieczyszczenie lub dodatek smakowy. Jest również stosowany jako środek odtłuszczający powierzchnie metalowe przed obróbką przemysłową (stężenie 30-100% limonenu), jako środek czyszczący w przemyśle elektronicznym i drukarskim (stężenie 50-100% limonenu), w środkach do pielęgnacji drewna i instrumentów muzycznych. W porównaniu do czystej, nieutlenionej postaci limonenu, powstające na skutek samoistnej degradacji limonenu wodoronadtlenki wykazują znacznie większy potencjał uczulający.
Występowanie limonenu w kosmetykach:Limonen jest bardzo powszechnie stosowanym składnikiem zapachowym. Zawierają go liczne perfumy, dezodoranty, szampony, żele pod prysznic, płyny do kąpieli, kosmetyki do pielęgnacji ciała, środki czystości, proszki i płyny do prania i płukania tkanin oraz inne produkty. Limonen jest podstawowym składnikiem eterycznych olejków cytrusowych (patrz niżej).
INCI*: LIMONENE
*INCI: International Nomenclature of Cosmetic Ingredients - ujednolicone, międzynarodowe nazwy składników kosmetyków. W takiej postaci nazwa substancji występuje w opisie składu kosmetyku.
Limonen w olejkach eterycznych: kosmetyki określane jako "naturalne", "organiczne" oraz "ekologiczne" często zawierają olejki eteryczne. Limonen jest składnikiem wielu popularnych olejków eterycznych, między innymi zawierają go:
olejek grejpfrutowy biały (INCI: Citrus grandis (Grapefruit) Peel Oil) może zawierać 92-94% limonenu
olejek mandarynki (INCI: Citrus Nobilis Peel Oil) może zawierać do 82% limonenu
olejek nasion selera (INCI: Apium Graveolens Seed Oil) może zawierać do 75% limonenu
olejek cytrynowy (INCI: Citrus limonum oil) może zawierać do 56-66% limonenu
olejek bergamotowy (INCI: Citrus Bergamia (Bergamot) Oil) może zawierać do 37% limonenu
olejek eukaliptusowy (INCI: Eucalyptus globulus Leaf Oil) może zawierać do 12% limonenu
olejek szałwii (INCI: Salvia Officinalis Oil) może zawierać 0,5-1% limonenu
olejek lawendy (INCI: Lavandula Angustifolia (Lavender) Oil) może zawierać do 0,5% limonenu
olejek pomarańczowy (INCI: Citrus Sinensis Dulcis (Orange) Peel Oil)
olejek kopru włoskiego (fenkułowy) (INCI: Foeniculum Vulgare Dulce (Fennel) Oil)
olejek miętowy (INCI: Mentha Arvensis (Corn Mint) oil) zawiera rzadszy izomer L-limonen, którego zapach opisuje się jako sosnowy lub terpentynowy
Typowym objawem alergii kontaktowej na limonen jest alergiczny wyprysk kontaktowy. Jako substancja lotna limonen może powodować wyprysk powietrznopochodny. W przypadku spożycia pokarmów zawierających limonen jako składnik naturalny, zanieczyszczenie lub dodatek smakowy może dochodzić do systemowej reaktywacji alergicznego wyprysku kontaktowego.
-----------
Synonimy oraz nazwy w innych językach: limonen; 4-izopropenylo-1-metylocykloheksen; Limonene; Dipentene; Hydroperoxides of Limonene; Carvene; (+)-4-Isopropenyl-1-Methylcyclohexene; (+)-R-Limonene; 1-methyl-4-(1-methylethenyl)-cyclohexene; D-(+)-Limonene; olejek cytrynowy; olejek grejpfrutowy biały; olejek pomarańczowy; olejek eukaliptusowy; olejek bergamotowy; olejek miętowy; Citrus limonum oil; Citrus grandis Peel Oil; Grapefruit Peel Oil; Citrus Sinensis Dulcis Peel Oil; Orange Peel Oil; Eucalyptus globulus Leaf Oil; Citrus Bergamia Oil; Bergamot Oil; Mentha Arvensis oil; Corn Mint oil; CAS# 7705-14-8; CAS# 5989-27-5; CAS# 5989-54-8.

26. Metylodibromoglutaronitryl (MDBGN; 1,2-dibromo-2,4-dicyjanobutan) - uczulający konserwant
Substancja do testów: 1,2-dibromo-2,4-dicyjanobutan 0,5% roztwór wazelinowy
Konserwant płynów obrabiarkowych, kosmetyków, klejów, emulsji i farb lateksowych, detergentów i pigmentów
zawiesinowych. Aktywny składnik preparatów Euksyl K 400 i Tektamer 38.

27. Mieszanka zapachowa II - druga mieszanka uczulających substancji perfumujących
W skład mieszanki wchodzi 6 haptenów:
● Lyral (L-003)
● Cytral (C-036)
● Farnezol (F-004)
● Cytronelol (C-037)
● Aldehyd heksylocynamonowy (H-025)
● Kumaryna (C-038)
w stężeniu łącznie 14%, roztwór wazelinowy.
Nowa mieszanka ("koktajl") sześciu coraz częściej uczulających substancji zapachowych.

28. Hydroksyizoheksylo 3-cyklohekseno-2,4-dimetylo-1-karboksyaldehyd (HICC, Lyral™)  - uczulająca substancja zapachowa
Substancja do testów: Hydroksyizoheksylo 3-cyklohekseno-2,4-dimetylo-1-karboksyaldehyd 5% roztwór
wazelinowy
Hydroksyizoheksylo 3-cyklohekseno-2,4-dimetylo-1-karboksyaldehyd (synonimy: Lyral™, 1-karboksyaldehyd
hydroksyizoheksylo-3-cykloheksenowy, HICC, INCI: Hydroxyisohexyl 3-cyclohexene carboxaldehyde) to substancja zapachowa o łagodnym zapachu liliowym, cyklamenowym. Jest składnikiem szamponów, mydeł, antyperspirantów, dezodorantów w sztyfcie, lotionów alkoholowych, płynów zmiękczających do tkanin, płynów do zmywania powierzchni, wybielaczy na bazie tetraacetyloetylenodiaminy (TAED) i nadboranu sodu.

29. Metyloizotiazolinon (MI) - jeden z najczęściej uczulających konserwantów
Substancja do testów płatkowych: metyloizotiazolinon, 0,2% roztwór wodny
Metyloizotiazolinon to konserwant stosowany powszechnie w kosmetykach, środkach czystości i innych produktach.
Wykorzystywany w produkcji papieru, analizach jakości mleka oraz radiografii.

30.Mieszanka barwników tekstylnych (6,6% waz.) Mieszanka najczęściej uczulających barwników ubrań
Barwniki tkanin mogą powodować alergię kontaktową. Najczęściej uczulają barwniki zawiesinowe, a wśród nich między innymi barwniki azowe spokrewnione chemicznie i reagujące krzyżowo z parafenylenodiaminą. Mieszanka barwników tekstylnych zawiera osiem, najczęściej stosowanych w różnego rodzaju ubraniach, barwników:
Błękit zawiesinowy 35 (1%)
Oranż zawiesinowy 1 (1%)
Oranż zawiesinowy 3 (1%)
Czerwień zawiesinowa 1 (1%)
Czerwień zawiesinowa 17 (1%)
Żółcień zawiesinowa 3 (1%)
Błękit zawiesinowy 106 (0,3%)
Błękit zawiesinowy 124 (0,3%)
Uwaga: osoby, u których w testach płatkowych stwierdzono dodatni odczyn na mieszankę barwników tekstylnych, powinny być jak najszybciej przetestowane z wymienionymi wyżej indywidualnymi składnikami mieszanki!
Objawy alergii na barwniki tekstylne
Barwniki tekstylne mogą powodować alergiczny wyprysk kontaktowy, niekiedy także wyprysk fotoalergiczny i pokrzywkę kontaktową. Obraz kliniczny typowy dla tzw. "wyprysku tekstylnego" obejmuje największe nasilenie w miejscu ciasnego przylegania ubrania do ciała oraz w okolicach o wzmożonym poceniu (uda, pachy, tułów). Objawy alergii kontaktowej na barwniki tekstylne mogą imitować atopowe zapalenie skóry.

========================================================================
Alergeny(Hapteny) nie ujęte w obecnie obowiązującej Serii Podstawowej

N-izopropylo-N-fenylo-4-fenylenodwuamina (IPPD)

Substancja do testów: N-izopropylo-N-fenylo-4-fenylenodiamina 0,1% roztw. wazelinowy
Synonimy: N-izopropylo-N-fenylo-4-fenylenodiamina, N-fenylo-N-izopropylo-p-fenylenodiamina, N-fenylo-N-izopropyloparafenylenodiamina, N-fenylo-N-izopropylo-parafenylenodwuamina, IPPD, Nonox ZA. Opis i występowanie: Ochrona gumy przed utlenianiem, wpływem ozonu, pękaniem oraz zatruciem przez miedź i mangan. Środek zapobiegający niszczeniu gum naturalnych, styrenobutadienowych, nitrylobutadienowych, butadienowych i chloroprenowych.

Merkaptany
W skład mieszanki wchodzą 4 hapteny:
● N-cykloheksylo-2-benzotiazylo sulfenamid (C-023)
● 2-Merkaptobenzotiazol (M-003)
● Disiarczek dibenzotiazylu (D-003)
● 2-(4-Morfolinylomerkapto)benzotiazol (M-016)
w stężeniu po 0,5% każdy - łącznie 2% roztwór wazelinowy.
Mieszanina substancji dodawanych do wyrobów gumowych w celu zapobieżenia degradacji i poprawy własności gumy. Substancje tego typu mogą być dodawane do rękawic, kabli, opon, gumek elastycznych, uchwytów. Niektóre substancje mogą być również wykorzystywane jako środki antykorozyjne oraz impregnaty dezynfekujące do nasion.

Żywica 4-tert-butyloformaldehydowa (PTBT)
Substancja do testów: 4-tert-butyloformaldehydowa 1,0% roztwór wazelinowy
Żywica wykorzystywana w klejach do obuwia i paskach do zegarków. Także w klejach do majsterkowania, sklejkach, taśmach izolacyjnych, samochodach, olejach motoryzacyjnych, tuszach, papierze, wywoływaczach fotograficznych, dezodorantach, środkach dezynfekujących. Może powodować odbarwienia skóry.

Seskwiterpeny laktonowe
W skład mieszanki wchodzą 3 substancje:
● Alantolakton (A-003)
● Kostunolid (C-039)
● Dehydrokostusowy lakton (D-056)
w stężeniu po 0,033% każdy (łącznie 0,1%), roztwór wazelinowy.
Laktony seskwiterpenowe (syn. półtoraterpenowe) wyizolowane z Kostusa (Saussurea lappa) - rośliny z rodziny
astrowatych, czyli złożonych (Compositae, Asteraceae). Olejek ekstrahowany z Kostusa stosuje się do produkcji perfum, a w krajach orientalnych jako lek na wszelkie choroby. W materiale roślinnym kostunolid współwystępuje z laktonem dehydrokostusowym. Substancja może powodować wyprysk powietrznopochodny.

Primina (2-metoksy-6-n-pentylo-4-benzochinon)
Substancja do testów: 2-metoksy-6-n-pentylo-4-benzochinon 0,01% roztwór wazelinowy
Główny hapten pierwiosnka kubkowatego (Primula obconica) znajdujący się we włoskach, na liściach i łodydze. Może powodować wyprysk powietrznopochodny.

Informacje pochodzą ze strony © Instytut Dermatologii sp. z o.o. za zgodą do osobistego wykorzystania przez pacjentów i lekarzy. www.chemotechnique.pl
 

ANKIETA

W tej chwili nie prowadzimy żadnej sondy
SPECJALISTYCZNA PRAKTYKA LEKARSKA Alergologia Dr Kurzyca, 45-759 Opole, ul. Wróblewskiego 38, tel. 077 474 68 54, 0508 239 009, rejestracja@poradnia-alergologiczna.pl
© 2006-2015